الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

709

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

مُغَلْغَلَة : رساله و نامه‌اى كه ناراحتى و ناآرامى را در ميان مردمى كه خاطرشان آشفته است ايجاد مىكند ، چنان كه شاعر گويد : تَغَلْغَلُ حيث لم يبلغ شراب * و لا حزن و لم يبلغ سرور ( آن جائى كه ناآرامى و ناآشفتگى بوجود مىآورد ، نوشيدنى و اندوه و سرورى نرسيده است ) . غلب : الغَلَبَة : چيره شدن ، مىگويند : غَلَبْتُهُ غَلْباً و غَلَبَة و غَلَباً ( با سه مصدر ) اسم فاعلش - غَالِب - است خداى تعالى گويد : ( الم غُلِبَتِ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ - 2 / روم ) « 1 » ( كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ - 249 / بقره ) « 2 » ( يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ - 65 / انفال ) ( يَغْلِبُوا أَلْفاً - 65 / انفال ) ( لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي - 21 / مجادله ) « 3 » ( لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ - 48 / انفال ) ( إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغالِبِينَ - 113 / اعراف ) ( إِنَّا لَنَحْنُ الْغالِبُونَ - 44 / شعراء ) ( فَغُلِبُوا هُنالِكَ - 119 / اعراف ) ( أَ فَهُمُ الْغالِبُونَ - 44 / انبياء ) ( سَتُغْلَبُونَ وَ تُحْشَرُونَ - 12 / آل عمران ) ( ثُمَّ يُغْلَبُونَ - 36 / انفال ) غَلَبَ عليه كذا : بر او مستولى شد ، در آيه : ( غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا - 106 / مؤمنون ) « 4 » اصل غلبت - در آيه اخير يعنى تيره روزى و شقاوتمان به ما مىرسيد و ما را فرا مىگرفت .

--> ( 1 ) اين آيه در سورهء روم است كه سراسرش اشاراتى به آيات طبيعى و علمى و اجتماعى و سياسى دارد كه با آيه فوق آغاز مىشود و يكى از پيشگوئيهاى قرآن است در وقتى كه روميان در جنگى شكست خورده بودند و اين آيه پيروزى آينده آنها را بيان مىكند كه پس از چندى صورت عمل به خود مىگيرد مىگويد : روميان در نزديكترين زمين شكست خوردند و آنها بعد از مغلوب شدنشان در چند سال آينده پيروز مىشوند . ( 2 ) چه بسيار گروهى اندك كه بر گروه زياد باذن خدا چيره شدند . ( 3 ) مقرّر است كه من و پيامبرانم غلبه مىيابيم كه خداوند توانا و نيرومند است . ( 4 ) مربوط به اقرار و اعتراف تكذيب كنندگان امّت است كه در قيامت مىگويند : پروردگارا تيره روزى و شقاوت بر ما چيره شد و قومى گمراه بوديم .